H τοποθέτηση του Παναγιώτης Κεπαπτσόγλου, Πρόεδρος Π.Ε.Δ. Δυτικής Μακεδονίας
“Απαιτείται ουσιαστική στήριξη της Περιφέρειας – Η γεωγραφία δεν πρέπει να καθορίζει τα δικαιώματα των πολιτών”
- Δραματική Οικονομική Συρρίκνωση (Στοιχεία Eurostat): Η Δυτική Μακεδονία εξακολουθεί να δοκιμάζεται σκληρά από τις συνέπειες της απολιγνιτοποίησης. Σύμφωνα με τη Eurostat, την περίοδο 2019-2024 η περιοχή κατέγραψε πτώση του ΑΕΠ κατά 18%, σημειώνοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη μείωση σε ολόκληρη την Ε.Ε. και αποτελώντας τη μοναδική ελληνική περιφέρεια με αρνητικό πρόσημο ανάπτυξης.
- Ο Γολγοθάς των Ορεινών & Ακριτικών Δήμων: Οι Δήμοι της περιφέρειας καλούνται να κρατήσουν τις τοπικές κοινωνίες όρθιες, παλεύοντας με τεράστιες αποστάσεις, εξαιρετικά δύσκολες κλιματικές συνθήκες (βαρείς και παρατεταμένους χειμώνες), υποστελέχωση και πληθυσμιακή συρρίκνωση. Οι χρηματοδοτήσεις συχνά δεν λαμβάνουν υπόψη το πραγματικό κόστος συντήρησης τεράστιων δικτύων (π.χ. αγροτική οδοποιία, αποχιονισμοί) και λειτουργίας των σχολείων σε αυτές τις συνθήκες.
- Το Παράδοξο της Ενεργειακής Μετάβασης: Ενώ στη Δυτική Μακεδονία αναπτύσσονται τεράστιες επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, οι ίδιοι οι Δήμοι αποκλείονται και δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν “ενεργειακό χώρο” για να μειώσουν τα λειτουργικά τους έξοδα. Επισημάνθηκε ότι η επιτυχία της πράσινης μετάβασης πρέπει να μετριέται από το όφελος που επιστρέφει στις τοπικές κοινωνίες.
- Διεκδικήσεις – Αλλαγή Μοντέλου Χρηματοδότησης: Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν ζητά προνόμια, αλλά τα απαραίτητα εργαλεία για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Ζητείται αλλαγή προσέγγισης από την Πολιτεία με σταθερές χρηματοδοτήσεις που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές, γεωγραφικές και κλιματικές ανάγκες, καθώς και άμεση ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού.
- Κοινωνικό Μήνυμα: Ο δημότης ενός απομακρυσμένου χωριού έχει ακριβώς τα ίδια δικαιώματα με τον κάτοικο ενός μεγάλου αστικού κέντρου. Αποτελεί ηθική υποχρέωση της Πολιτείας να στηρίξει αυτούς τους ανθρώπους, ώστε οι νέοι να παραμείνουν στον τόπο τους, να νιώθουν ασφαλείς οι ηλικιωμένοι και να μην ερημώσει η ελληνική περιφέρεια.
Ηχηρή παρέμβαση για την ενεργειακή πολιτική, την απαξίωση του θερμαλισμού και τις πρακτικές των μεγάλων παραγωγών ενέργειας εις βάρος των Δήμων
Με μια εφ’ όλης της ύλης τοποθέτηση, αναδείχθηκαν τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση εξαιτίας των κεντρικών κυβερνητικών επιλογών σε ζητήματα ενεργειακής διαχείρισης και ιαματικού τουρισμού. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Πρόεδρος της Π.Ε.Δ. Δυτικής Μακεδονίας. Παναγιώτης Κεπαπτσόγλου, εστίασε σε τρία κομβικά σημεία:
- Καταστροφική η μετάβαση από το Net Metering στο Net Billing για τους Δήμους: Ασκήθηκε έντονη κριτική στην ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας για την κατάργηση του ενεργειακού συμψηφισμού (net metering) στα δημοτικά κτίρια, όπως τα σχολεία. Η νέα μέθοδος του net billing κρίνεται καταστροφική, καθώς τα δημοτικά φωτοβολταϊκά παράγουν το ρεύμα τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν τα σχολεία είναι κλειστά, με αποτέλεσμα η ενέργεια να χάνεται ή να διοχετεύεται στο δίκτυο με μηδενική αξία, ενώ τον χειμώνα που απαιτείται θέρμανση μέσω αντλιών θερμότητας, οι Δήμοι μένουν ακάλυπτοι. Επισημάνθηκε η λανθασμένη θεώρηση του κράτους που αντιμετωπίζει τους Δήμους ως εμπορικούς ανταγωνιστές των μεγάλων παραγωγών ενέργειας.
- Απαξίωση του Ιαματικού Τουρισμού (Θερμαλισμού): Εκπροσωπώντας 62 δήμους-μέλη του Συνδέσμου Δήμων Ιαματικών Πηγών Ελλάδας, τονίστηκε ότι ενώ ο ιαματικός τουρισμός (wellness) αποτελεί παγκόσμια τάση με τεράστια έσοδα, το κεντρικό κράτος τον αγνοεί. Το πρόσφατο χρηματοδοτικό πρόγραμμα του Υπουργείου Τουρισμού ύψους 28,5 εκατ. ευρώ καταγγέλθηκε ως απολύτως πρόχειρο και ανεδαφικό, με οριζόντια κριτήρια και ασφυκτικές προθεσμίες εν μέσω Αυγούστου. Οι όροι του προγράμματος αγνοούσαν τη νομοθεσία των δημοσίων συμβάσεων (Ν. 4412/16), μη συμπεριλαμβάνοντας τον ΦΠΑ, τα απρόβλεπτα και το εργολαβικό όφελος, με αποτέλεσμα Δήμοι να αναγκαστούν να απορρίψουν συνειδητά την ένταξή τους προκειμένου να μην επιβαρυνθούν.
- Καταχρηστικές πρακτικές από μεγάλους παραγωγούς ΑΠΕ: Ζητήθηκε να μπει άμεσα «φρένο» στις πρακτικές των μεγάλων παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας. Παρουσιάστηκε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα η «τεχνητή κατάτμηση» ενός τεράστιου φωτοβολταϊκού πάρκου 350 στρεμμάτων σε 22 μικρότερα των 499 kW το καθένα. Με αυτή τη μεθόδευση, οι εταιρείες συνδέονται στο δίκτυο (ΑΔΜΗΕ) ως ενιαίο πάρκο 12 MW, αποφεύγοντας συστηματικά την καταβολή Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και αποστέροντας από τους Δήμους και τις τοπικές κοινωνίες τα θεσμοθετημένα ανταποδοτικά οφέλη.
